جاوا اسکریپت یک زبان برنامه نویسی سایت می باشد ، که تحت وب و سمت کلاینت می باشد ، یعنی به سرور نیازی نمی باشد . حتی شما می توانید به صورت آفلاین آن را می توانید اجرا کنید و نتایج آن را مشاهده کنید . زبان برنامه نویسی جاوا اسکریپت ، با انجام تغییرات بروی تگ های HTML و CSS اهداف خود را انجام می دهد . پس نیاز می باشد که شما حتما به زبانهای HTML و CSS آشناییت داشته باشید .

زبان برنامه نویسی سایت در کل به دو دسته تقسیم می شود .

  • دسته اول : زبان برنامه نویسی سمت کاربر که به نام Client-side می باشد .
  • دسته دوم : زبان برنامه نویسی سمت سرور که به نام  Server-Side می باشد .

زبان های برنامه نویسی سایت سمت سرور

زبان هایی می باشند که در واقع در سمت سرور قابل اجرا می باشند و نیاز به سرور می باشد . وقتی شما یک وب سایتی دارید این وب سایت بروی یک بستری درون اینترنت قرار گرفته است . از طرفی کاربر هم زمانی که میخواهد وب سایت شما را مشاهده کند بعد از اینکه آدرس وب سایت شما را وارد میکند در واقع محتویات وب سایت درون مرورگرش نمایش داده می شود . این نوع ظاهر سایت که بیشتر ارتباط مستقیم با موضوع طراحی سایت دارد در اصطلاح بهش زبان های برنامه نویسی سایت سمت کاربر گفته می شود . زبانهای طراحی سایت مانند  HTML و CSS و jQuery و Javascript از این دست زبانها محسوب می شوند .

زبان های برنامه نویسی سایت سمت کاربر

زبان هایی می باشند که در واقع در سمت کاربر قابل اجرا می باشند و نیازی به سرور نمی باشد . یک سری زبان های تحت وب ، مختلف داریم که در طراحی سایت و برنامه نویسی سایت از آنها استفاده می شود . بدین صورت که وقتی کاربر درخواست می دهد به مرورگر که سایت مورد نظر را باز کند ، یک بخشی از کدها سمت سرور اجرا می شود که در اصل به آن زبان ها می گوییم زبانهای server side . زبانهای برنامه نویسی سایت مانند PHP و ASP و Mysql از این دست زبانها محسوب می شوند .

 

زبان جاوا اسکریپت که در دوره قرار هست به شما کاربران آموزش بدم زبان برنامه نویسی سایت سمت Client side می باشد و این بدین معنی مباشد که تنها نیاز به اجرا درون مرورگر می باشد  و کدهای جاوا اسکریپت در سمت خود کاربر اجرا می شود . البته این موضوع بدین معنی نمی باشد که جاوا اسکریپت هیچ ارتباطی به زبانهای برنامه نویسی سمت سرور و دیتابیس ندارد ، بلکه درون جاوا اسکریپت یک تکنلوژی خاصی وجود دارد با عنوان AJAX که در قسمت های بعدی بهش می پردازیم که این رابط بین جاوا اسکریپت و سرور می باشد . یعنی یک بخشی از کدها سمت کاربر اجرا می شود و بخش دیگر در سمت سرور .

 

تاریخچه پیدایش زبان جاوا اسکریپت

در سال 1995 یکی از کارمندان شرکت نت اسکیپ ( یک مرورگر محبوب و پیشرفته در آن زمان ) به نام برندن ایچ چنین ایده ای داد و یک زبان برنامه نویسی آمد و تولید کرد و هدف اصلی این زبان اعتبار سنجی ( داده هایی که از طرف کاربر در صفحه وب وارد می شود صحت ورود آن اطلاعت بسنجیم ) سمت کلاینت و کاربر بود .

در آن زمان در شرکت net scape با نامهای مختلفی این زبان را صدا می زدند . در ابتدا با نام Mocha و سپس LiveScript و در انتها Javascript را برای آن انتخاب کردند .

حدود یک سال بعد در سال 1996 شرکت مایکروسافت برای مرورگر خودش با عنوان اینترنت اکسپلورر 3 یا IE3 تصمیم گرفت که این زبان را استفاده کند . چون تا آن زمان ، زبان برنامه نویسی جاوا اسکریپت فقط درون مرورگر NetScape قابل اجرا بود و این یک برتری برای این مرورگر بود . به دلیل مواردی همچون کپی رایت نمی توانست به صورت مستقیم از نام java script استفاده کند برای همین نام Jscript برای آن انتخاب کرد .

به دلیل اینکه این دو شرکت هر کدام به یک طریقی زبان جاوا اسکریپت را ایجاد و توسعه داده بودند باعث ایجاد ناسازگاری درون سایتها و مرورگر ها شده بود . در اینجا بود که موسسه و سازمان ECMA International وارد این موضوع شد و هدف اصلی آن ایجاد یک استاندارد مشخص برای جاوا اسکریپت ایجاد کند . در نهایت در سال 1997 استانداردی با عنوان ECMA-SCRIPT را معرفی کرد و اعلام کرد که هر شرکتی که مرورگری قرار است که ایجاد کند هسته مربوط به جاوا اسکریپت این مرورگر را بر اساس استاندارد های ECMA Script ایجاد نماید .

آخرین ورژن مروبط به جاوا اسکریپت 1.8.5 می باشد و از هسته مرکزی ECMA Script 5  گرفته شده و بر اساس آن استاندارد گذاری شده است . اکثر مرورگرهای معروف و موجود هم جاوا اسکریپت را پشتیبانی میکنند .

 

جاوا اسکریپت چیست

جاوا اسکریپت یک زبان کلاینت یا سمت کاربر می باشد که برای ایجاد پویایی و اعتبار سنجی در صفحات وب توسط شرکت نت اسکیپ ایجاد شده است . با جاوا اسکریپت و کتابخانه های آن امکان پیمایش و دستکاری اسناد اچ.تی.ام.ال ، رسیدگی به رویدادها ، متحرک سازی و تعاملات Ajax امکان پذیر شده است .

 

ویژگی های زبان جاوا اسکریپت

  • یک زبان سبک وزن و قدرتمند و محبوب می باشد .
  • توانایی زبان جاوا اسکریپت محدود به سمت کاربر می باشد ( یعنی درون کامپیوتر کاربر ایجاد می شود ) .
  • زبانی شی گرا از نوع Classless است که اشیاء مختلف از پیش تعریف شده دارد . ( در مبحث شی گرایی جاوا اسکریپت به این موضوع به صورت کامل پرداخته شده است . )
  • کدهای جاوا اسکریپت می توانید در بین کدهای HTML استفاده کنید.
  • جاوا اسکریپت یک نوع زبان مفسری می باشد و توسط کاربر قابل اجرا می باشد .
  • ساده و انعطاف پذیر است .
  • قدرت بالا در تغییر عناصر و تگ های صفحات وب با مدل  DOM
  • کتابخانه ها و ابزار بسیار کاربردی و محبوبی دارد که مهمترین آن می توان به کتابخانه Jqeury اشاره کرد .
  • جاوا اسکریپت را با زبان جاوا اشتباه نگیرید .

 

مزیت ها و موارد استفاده جاوا اسکریپت

  • توانایی مدیریت رویدادها و رفتارهای کاربر در صفحات وب
  • توانایی ویرایش و دستکاری تگ های HTML با مدل DOM
  • توانایی دسترسی امکاناتی از مرورگر کاربر با مدل BOM
  • اعتبار سنجی داده ها و فرم های موجود در صفحات وب
  • توانایی دسترسی و ایجاد کوکی های مرورگر .
  • توانایی تشخیص مرورگر و سیستم عامل و ... کاربر
  • استفاده به عنوان یک زبان شی گرا
  • توانایی مدیریت خطاها و Exception ها
  • توانایی ارسال درخواست های نامتقارن .

کاربردهای مختلف جاوا اسکریپت

  • مدیریت رفتار کاربر ، اعتبار سنجی و پویایی در صفحات وب
  • برنامه نویسی برای ابزار موبایل ( اندروید ، IOS ، ویندوز و ... ) با استفاده از پلتفرم هایی مانند PhoneGap .
  • برنامه نویسی سمت سرور با کتابخانه NodeJs .

 

ابزارهای مورد نیاز

  • برای اجرای کدهای جاوا اسکریپت ما نیاز به یک مرورگر داریم
  • برای نوشتن کدهای جاوا اسکریپت از انواع ویرایشگرهای دلخواه می توانیم استفاده کنیم . مثل Notepad plus plus و NetBeans و PHP Storm و dream weaverو ... انتخاب با خود شما می باشد .